Tuesday, 9 January 2018

What is the NLD Doing for Political Prisoners?

It was Jan. 4, 2018. As it was also the 70th anniversary of Myanmar’s independence, I could not help thinking about my days in prison. Independence Day is one of the special occasions each and every prisoner looks forward to with high hopes.

That is because of a custom of granting amnesty to prisoners and reducing jail sentences on every anniversary.

Everyone who has had to spend part of his or her life in prison knows how it feels. Prisoners cannot help feeling grateful to the government when they see some of their fellow inmates walk out of prison on such occasions, even if they themselves are not released. It is a fine practice among prisoners, despite being anti-government activists, to praise and thank the government for granting them amnesty.

Such days give hope to all types of prisoners. It is also a common practice among prisoners as these days approach to ask prison authorities for any unusual news from the outside.

All inmates look forward to these days because death sentences can be commuted, long sentences can be reduced and those about to complete their terms may be released.

I had not heard of anyone being released from prison under a general amnesty as I was writing this piece on Jan. 5. When I asked the Assistance Association for Political Prisoners (AAPP) about it, they said they had not heard of any releases either.

I could not help but empathize with the political prisoners in jails across Myanmar. They were surely extremely disappointed as their hopes were dashed. They have pinned all their hopes on such occasions.

When I saw that the government was organizing a grand New Year’s alms-offering ceremony and Dhamma talks attracting more than 100,000 devotees, I was confident there would be something for prisoners. I later came to learn that I had been completely wrong.

Back when the government’s ranks had no ex-political prisoners, amnesties and commuted sentences came every year. Former political prisoners were even allowed to form a committee to identify current political prisoners with the aim of getting them released.

A lot of political prisoners were freed this way. It has also become the norm for other inmates to be released alongside the political prisoners.

That is why I was confident that a government led by a party of former political prisoners would release the political prisoners left.

My expectations have proven to be wrong. It has been a long time since I last heard anything about political prisoners being identified. There are still about 100 political prisoners left in Myanmar, according to organizations of former political prisoners such as the AAPP.

The AAPP has even gone to the trouble of tracking down the original dossiers of the accused to identify people as political prisoners before adding them to its list. It found many cases in which what happened had nothing to do with the laws under which the victims were charged. The charges were fabricated intentionally to put the dissidents in prison, making it impossible to know if they are guilty or innocent based on the charges. The AAPP has carried out a thorough investigation to come up with a detailed list.

It was also revealed that there are about 120 lawmakers in the Union Parliament who were once political prisoners. There is no doubt that former political prisoners can empathize with their peers still behind bars. However, the question is why the representatives have not been able to help them. Why have they not tried to help them?

When I attended a ceremony to mark Independence Day at the headquarters of the NLD about 10 years ago, I was offered a badge with the name of a political prisoner on the back. When I asked about this, the party said it had chosen by lot a political prisoner for me to help.

The back of my badge said “Ma Khin Htar in Dawei Prison.” I was not able to help her because I myself soon became a political prisoner.

However, about two years after I was sent to prison a lady approached my family offering to help me because I had been chosen by lot for her. After consulting with my family, she sent me books to read in prison.

Such help can be of great benefit to a person in prison. It can give an inmate hope and strength. I later learned that the lady, Daw Sabel, had taught my son and daughter-in-law, and she has felt like a member of the family ever since.

I am deeply sad that the help and assistance the NLD offered when it was an opposition party disappeared after it came to power. I am just sad because I have not been able to find out why that has been so.

I believe the government has complete authority to release political prisoners. I am confident that no one can prevent it from, and interfere with it in, exercising that authority. It would be very ugly to write a history that says that about 120 former political prisoners were not able to come to the rescue of about 100 political prisoners behind bars.

What has been happening? Could you please help me find the answer?

( Sai Nyunt Lwin is the secretary general of the Shan Nationalities League for Democracy.)

Friday, 5 January 2018

ဘာေတြ ျဖစ္ေနၾကတာလဲ

ဘာေတြ ျဖစ္ေနၾကတာလဲ

၂ဝ၁၈- ဇန္နဝါရီလ ၄- ရက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ဆိုေတာ့ ေထာင္ထဲမွာ ေနခဲ့ရတဲ့ ေန႔ေတြကို ျပန္အမွတ္ရ ေနမိတယ္။  အဲဒီလို ေန႔ထူးေနျမတ္ (အထူးသျဖင့္ လြတ္လပ္ေရးေန႔) ဆိုတာ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ရွိေနၾကတဲ့ အက်ဥ္းသား မွန္သမွ်ရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႀကီးေတြနဲ႔ နားစြင့္ခဲ့ၾကရတဲ့ ေန႔တစ္ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီေန႔ေတြမွာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီးေတြက လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ (သို႔မဟုတ္) အက်ဥ္းက်ေန႔ရက္ေတြကို ေလ်ာ့ခ် ေပးတဲ့ အေလ့အထ နဲ႔ အစဥ္အလာေတြ ရွိခဲ့ၾကလို႔ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေထာင္ထဲမွာ အက်ဥ္းသားဘဝ ေရာက္ဖူးခဲ့သူတိုင္း ဒီခံစားခ်က္ကို သိၾကပါတယ္။ ကိုယ္မလြတ္တာေတာင္မွ တစ္ျခားလူေတြ လြတ္သြားတာကို ျမင္ရတဲ့အခါ အားရဝမ္းသာနဲ႔ အစိုးရမင္းမ်ားကို ဝိုင္းၿပီးေက်းဇူးတင္ၾကရတာ အေမာ ပါ။ ကိုယ္နဲ႔ အတုိက္အခံျဖစ္ေနတဲ့ အစိုးရကိုေတာင္ အဲ့ဒီလို အခါသမယေတြမွာ အက်ဥ္းသားလြတ္ၿငိမ္းခြင့္ ေပးခဲ့တဲ့ အတြက္ ခ်ီးက်ဴးေထာပနာ ျပဳေပးၾကစၿမဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလိုုရက္ေတြဟာ ဘယ္လိုအက်ဥ္းသားဘဲျဖစ္ျဖစ္  အက်ဥ္းသားအားလုံးရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေန႔ရက္ေတြနား နီးကပ္လာရင္ အက်ဥ္းေထာင္အမႈထမ္းေတြဆီကို ဘာမ်ားထူးျခားမႈ ရွိေနပါသလဲ ဆိုၿပီး စုံစမ္း ေမးျမန္းၾကရတာ အက်ဥ္းသားတိုင္းရဲ႕ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသဒဏ္က်ခံထားရသူက ေသဒဏ္က အသက္ လြတ္သြားႏိုင္သလို ႏွစ္ႀကီးေထာင္ဒဏ္သမားေတြလဲ ႏွစ္ေတြေလ်ာ့က်သြားႏိုင္ပါတယ္။  လြတ္နီးေတြဆိုရင္လဲ အခ်ိန္ မေရြး ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း လြတ္ေျမာက္သြားႏိုင္တာမို႔ အားလုံးက ေမွ်ာ္ေနၾကတဲ့ ေန႔ရက္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အခု ေဆာင္းပါးေရးေနခ်ိန္ (ဇန္နဝါရီ ၅-ရက္)အထိ အက်ဥ္းေထာင္ေတြဆီက လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ လြတ္ေျမာက္လာသူ ဆိုလို႔ တစ္ေယာက္မွ သတင္းမၾကားရေသးပါဘူး။  ေအေအပီပီကို ေမးၾကည့္ေတာ့လဲ သူတို႔ဘာမွ မၾကားေသးဘူးလို႔ အေၾကာင္းျပန္ပါတယ္။  ေထာင္ထဲမွာ ရွိေနၾကတဲ့ အက်ဥ္းသားအေပါင္းတို႔ကို ကၽြန္ေတာ္ ကိုယ္ခ်င္းစာၾကည့္လိုက္မိပါတယ္။ သူတို႔ချမာ ထုံးစံအတိုင္း ေသခ်ာေပါက္ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကမွာဆိုတာ အလြန္ကို ေသခ်ာပါတယ္။ ေမွ်ာ္လင့္သလို ျဖစ္မလာေတာ့ရင္ အလြန္ကိုဘဲ စိတ္ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ၾကရမွာပါ။  အထူးသျဖင့္ ေထာင္ထဲက အက်ဥ္းသားေတြအတြက္ ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္တာ အဲဒီေန႔ရက္ေလးေတြဘဲ ရွိခဲ့လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရအဖဲြ႔ရဲ႕ ႏွစ္သစ္ကူး ဆြမ္းေလာင္းလႉပဲြႀကီး ခ်ိမ့္ခ်ိမ့္သဲသဲက်င္းပေနတာေတြ ၊ လူပရိသတ္တစ္သိန္းေက်ာ္ တဲ့ တရားဓမၼပဲြေတြ က်င္းပေနတာေတြ႕ရေတာ့ အက်ဥ္းသားေတြအတြက္လဲ ထည့္စဥ္းစားလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ေမွ်ာ္ လင့္ေပးခဲ့မိတာဟာ မမွားေလာက္ဘူးလို႔ ထင္ခဲ့ရေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႕မွာေတာ့ မွားသြားခဲ့ရပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဘဝကို လုံးဝမေရာက္ဖူးခဲ့တဲ့ အစိုးရမင္းမ်ား လက္ထက္တုန္းကေတာင္မွ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္ တိုင္းလိုလို လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ေတြ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ေလ်ာ့ရက္ေတြေပးခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား စိစစ္ေရးေကာ္ မတီ တစ္ခုကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းေတြနဲ႔ ဖဲြ႕စည္းခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို စိစစ္မႈေတြ လုပ္ၿပီး လြတ္ ေျမာက္ဖို႔ လိုအပ္သူေတြကို လြတ္ေျမာက္ေစခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီနည္းေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အေျမာက္အျမား လြတ္ေျမာက္ခဲ့တဲ့ သာဓကေတြ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ၿပီဆိုရင္လဲ သာမန္အက်ဥ္းသားေတြလဲ သတ္မွတ္ခ်က္အတုိင္း လိုက္ပါလြတ္ေျမာက္ၾကတာ အေလ့အထတစ္ခုလို ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

အခုလို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဘဝနဲ႔ ေနခဲ့ဖူးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီႀကီးရဲ႕ အစိုးရအဖဲြ႕ လက္ထက္မွာဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား လက္က်န္ေတြကိုလဲ မလဲြမေသြ လြတ္ေပးလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္ဖက္က ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့မိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္က မွားေနဆဲပါ။  ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား စိစစ္မႈေတြေတာင္ လုပ္တယ္ မၾကားရေတာ့ပါဘူး။ AAPP တို႔လို  ႏိုင္/က်ဥ္းအဖဲြ႕တို႔လို အဖဲြ႕အစည္းေတြရဲ႕ စာရင္းအရ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတစ္ရာနီးနီး အက်ဥ္းေထာင္ ေတြထဲမွာ က်န္ေနဆဲလို႔ သိရပါတယ္။ AAPP ကလုပ္တဲ့ ႏိုင္/က်ဥ္းစာရင္းေတြဆိုရင္ မူလအမႈတဲြေတြ အထိကို ေသေသ ခ်ာခ်ာ ေလ့လာၿပီးမွ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းထဲကို ထည့္သြင္းထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက စိစစ္မႈေတြအရ ဆိုရင္ တကယ့္လက္ေတြ႕ ျဖစ္ရပ္နဲ႔ တရားစဲြခံရတဲ့ ပုဒ္မေတြ တစ္ျခားစီျဖစ္ေနတာ အမ်ားအျပားေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ေထာင္ခ်ဖို႔ သက္သက္ဘဲမို႔ အက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ တရားစဲြတဲ့ ပုဒ္မေတြကို ၾကည့္ၿပီးသူတို႔ကို လူဆိုးလူေကာင္း အလြယ္တကူ ဆုံးျဖတ္လို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ ေသေသခ်ာခ်ာ စိစစ္ထားခဲ့တဲ့ စာရင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ထဲမွာဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေပါင္း ၁၂ဝ- ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြလဲ ၾကားေနရပါတယ္။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဘဝ ေရာက္ခဲ့ဖူးတဲ့လူမွန္သမွ်ဟာ လက္ရွိေထာင္ထဲမွာ က်န္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ရွိေန မွာကေတာ့ သံသယ ရွိစရာ မလိုေလာက္ေအာင္ ယုံၾကည္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘာေၾကာင့္ သူတို႔နဲ႔ ဘဝတူေတြကို ခုထိ ဆဲြမထုတ္ႏိုင္ေသးတာလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈ ဝါယမစိုက္တာေတြ မေတြ႕ရေသးတာလဲ။ ေမးစရာပါဘဲ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ကဆိုရင္ အတိုက္အခံ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ရုံးခ်ဳပ္မွာ လြတ္လပ္ေရး ေအာင္ပဲြ အခမ္းအနားကို ကၽြန္ေတာ္တက္ေရာက္ေတာ့ ေပးလာတဲ့ရင္ထိုးေနာက္မွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတစ္ ေယာက္ရဲ႕ နာမည္ေတြ ပါလာပါတယ္။ ေမးၾကည့္ေတာ့ အဲဒီ အက်ဥ္းသားရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အကူအညီေပးရ ေအာင္ (ေပးႏိုင္ေအာင္) နာမည္ေတြကို မဲေဖါက္ထားတာတဲ့။ ကၽြန္ေတာ္ရတဲ့ ကဒ္ေနာက္ေက်ာက နာမည္က “မခင္ထား” ထားဝယ္ေထာင္ လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မၾကာမီမွာဘဲ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ဘဝကို ေရာက္သြားလို႔ အဲဒီတစ္ေယာက္ကို မကူညီႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္ေထာင္ထဲ ေရာက္ၿပီး ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ၾကာေတာ့ အဲဒီ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ရုံးမွာ မဲ ေပါက္လို႔ ဆိုၿပီး ကၽြန္ေတာ့္မိသားစုဆီ အကူအညီေပးဖို႔ တစ္ေယာက္ေရာက္လာပါတယ္။ နာမည္က ေဒၚစပယ္ တဲ့။  ႏိုင္/က်ဥ္း ကၽြန္ေတာ့္ကို ဘာမ်ားကူညီရမလဲဆိုၿပီး မိသားစုဆီလာေမးပါတယ္။  ေနာက္ပိုင္းမွာ မိသားစုနဲ႔ ညိွႏိႈင္းၿပီး ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ဖတ္ဖို႔ စာအုပ္ေတြ ပို႔ေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီအကူအညီမ်ိဳးဟာ ေထာင္ထဲမွာ ေနေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ အတြက္ အလြန္ကိုဘဲ ခြန္အားျဖစ္တယ္။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အားမာန္ေတြကို ေမြးဖြါးေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။  ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အဲဒီ ေဒၚစပယ္ဟာ ကၽြန္ေတာ့္သားနဲ႔ ေခြ်းမတို႔ရဲ႕ ဆရာမ အရင္းႀကီးျဖစ္ေနလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔မိတ္ေဆြဘဝက ပိုၿပီးေတာ့ ေတာင္မွ မိသားစုဆန္တဲ့ အေနအထားကို ေရာက္ခဲ့ရတယ္။

အတိုက္အခံဘဝတုန္းက ရွိခဲ့တဲ့ ကူညီေဖးမမႈေတြဟာ ကိုယ္တိုင္အစိုးရျဖစ္လာခဲ့တဲ့အခါမွာ  ဘာဆုိဘာမွ မေတြ႕ရေတာ့ စိတ္ထဲမွာ ဝမ္းနည္းေနမိပါတယ္။   ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားလြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပး ႏိုင္တဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြဟာ အစိုးရမွာ အျပည့္အဝရွိတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ယုံၾကည္မိပါတယ္။ ဘယ္သူကမွ ဝင္ေရာက္ တားဆီး ပိတ္ပင္တာမ်ိဳးလဲ မလုပ္ႏုိင္ဘူးလို႔လဲ ခိုင္ခိုင္မာမာ ယူဆမိပါတယ္။  ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္မလာတာလဲ ဆိုတာ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရုံမွတစ္ပါး ကၽြန္ေတာ္ စဥ္းစားမရေတာ့ပါဘူး။  စဥ္းစားၾကည့္ေလ။ ႏိုင္/က်ဥ္းေဟာင္း ၁၂ဝ က လက္ရွိ ႏိုင္/က်ဥ္း ၁ဝဝ- ေအာက္ကို မကယ္ႏုိင္တာဟာ သမုိင္းေၾကာင္းမွာ ေရးရရင္ အလြန္ကိုဘဲ အက်ည္းတန္ လွပါၿပီ။


ဘာေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကၿပီလဲ။ ကိုင္း …..  ဝုိင္းၿပီး ေျဖေပးၾကပါအုန္း။

Tuesday, 2 January 2018

က်ားျဖဴနဲ႕ က်ားေခါင္း ဘာေၾကာင့္ မေပါင္းစည္းနိုင္ေသးတာလဲ

ေအာက္တိုဘာ ၃၀ ရက္ ဧရာဝတီက ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ “ရွမ္း ၂ ပါတီ ေပါင္းစည္းေရး မျဖစ္နိုင္ေသးဟု ဆို” ေခါင္းစဥ္ပါ သတင္းမွာ ရွမ္းပါတီ ၂ ခုျဖစ္တဲ့ “က်ားျဖဴ”လို႔ သိၾကတဲ့ ရွမ္း တိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီ (SNDP) နဲ႕ “က်ားေခါင္း”လို႔ သိၾကတဲ့ ရွမ္း တိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ (SNLD)တို႔ ေပါင္းစည္းေရး မူဝါဒပိုင္းဆိုင္ရာ ညွိႏွိုင္းမႈ အဆင္မေျပတဲ့အတြက္ မျဖစ္နိုင္ဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ က်ားေခါင္း ဘက္က ေျပာတယ္ဆိုၿပီး ေရးလိုက္လို႔ ရွမ္းနိုင္ငံေရးေလာကမွာ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား ျဖစ္ကုန္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ က်ားျဖဴ က်ားေခါင္း ေပါင္းစည္းေရး ကိစၥက အခုမွ ေပၚလာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၂ဝ၁၄ ေလာက္ကတည္းက ႏွစ္ဖက္စလုံး ေဆြးေႏြးေရးအဖြဲ႕ေတြ ဖြဲ႕စည္းၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝ၁၅ ေလာက္ၾကေတာ့ က်ားျဖဴဖက္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးေတာ့မွ ျပန္ေဆြးေႏြးမယ္ဆိုလို႔ ရပ္ဆိုင္းသြားတာျဖစ္ပါတယ္။

အခုေတာ့ က်ားျဖဴဖက္က ေပါင္းစည္းေရးကို ဆုံးျဖတ္လိုက္တယ္ဆိုၿပီး ရွမ္းျပည္ ညီၫြတ္ေရး ေကာ္မတီ CSSU နာယက (အမွန္ကေတာ့ ဥကၠဌ) ဆီ စာေရးေတာင္းဆိုလိုက္တာကေန ျပန္စလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ CSSU ဆိုတာ ရွမ္းနိုင္ငံေရး ပါတီေတြ၊ ရွမ္းလက္နက္ကိုင္ေတြအေနနဲ႕ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား အေျခအေန၊ ရွမ္းနိုင္ငံေရး အေျခအေန၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေျခအေနစတဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္အေရးကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးလုပ္ကိုင္ၾကဖို႔ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ေကာ္မတီလို႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ဆိုနိုင္ပါတယ္။

ခက္တာက အြန္လိုင္းမွာ ဖတ္ရတဲ့ CSSU ဆီပို႔တဲ့စာထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ SNLD ဆိုၿပီး ရည္ၫြန္းတာ တခုမွမပါတဲ့အျပင္ က်ေနာ္တို႔ကိုလည္း မိတၱဴမေပးပါဘူး။ စာကို က်ေနာ္တို႔က Facebook မွာပဲ ျမင္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ CSSU ဖက္ကလည္း က်ေနာ္တို႔ကို ဒီေန႕အထိ ဘာမွ အေၾကာင္းၾကားတာ မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ SNLD အေနနဲ႕ ဒီကိစၥကို ေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္ထားတာ ဘာမွမရွိပါဘူး။ တရားဝင္ ေျပာဆိုလာမႈ ဘာတခုမွ မရွိဘဲနဲ႕ေတာ့ ႀကိဳတင္ၿပီး ဆုံးျဖတ္ထားစရာအေၾကာင္းလည္း မရွိပါဘူး။ ဒါကို က်ေနာ့္အေနနဲ႕ တရားဝင္ ေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ကိုယ့္ကို တရားဝင္လမ္းေၾကာင္းက မဆက္သြယ္ေသးတဲ့အျပင္ ကိုယ့္ကို အမွန္တကယ္ ရည္ၫႊန္းတာ ဟုတ္-မဟုတ္ မေသခ်ာတာမို႔ ဘာမွလုပ္ဖို႔ မလိုဘူးလို႔ ခံယူထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လည္း ေပါင္းစည္းရမယ့္သူ အခ်င္းခ်င္း အရင္ မေဆြးေႏြးဘဲ လူအမ်ားသိေအာင္ လက္ဦးမႈ ယူထားတဲ့ Facebook ေပၚက က်ားျဖဴရဲ႕ CSSU ဆီ ေပးတဲ့စာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ပါတယ္။ စာပါ အေၾကာင္းအရာေတြက ေပါင္းစည္းေရးဆိုတာထက္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲေနရာ ခြဲေဝေရးကို ဦးစားေပး တိုက္တြန္းထားတာကို ေတြ႕ရမွာပါ။ က်ေနာ္တို႔ဆီက ျပည္သူ႕ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ ၂ဝ၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ တုန္းက လူထုကို ေပးခဲ့တဲ့ ကတိကဝတ္ေတြကိုေတာင္ ေက်ပြန္ေအာင္ မေဆာင္႐ြက္နိုင္ေသးပါဘူး။ သုံးႏွစ္ ေလာက္လိုေနေသးတဲ့ ၂ဝ၂ဝ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကိစၥကို မစဥ္းစားနိုင္ေသးပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္ ဒီအခ်ိန္မွာမွ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကိစၥကို ေပါင္းစည္းေရး အေၾကာင္းျပလုပ္လာရသလဲ ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ က်ားျဖဴပါတီ ပၪၥမအႀကိမ္ ပါတီညီလာခံက ဆုံးျဖတ္ၿပီး ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ သေဘာထားေၾကညာခ်က္ထဲမွာ “ မိမိပါတီအား ဖ်က္သိမ္း၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ပါတီ၏ အေျခခံမူဝါဒမ်ားကို ျပဳျပင္၍ေသာ္လည္းေကာင္း အျခားပါတီႏွင့္ ပူးေပါင္းေရးကို က်င့္သုံးမည္မဟုတ္ ” ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္ထားတာ ရွိပါတယ္။ ပါတီညီလာခံရဲ႕ သေဘာထားကို ပါတီညီလာခံမွာပဲ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရတဲ့ နိုင္ငံေရးဓေလ့ကို နားလည္သင့္တယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္။

ပါတီေပါင္းစည္းေရးဆိုတာ မူဝါဒ သေဘာတရားအရ ရည္႐ြယ္ခ်က္ေတြ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ တူညီေအာင္ ေဆြးေႏြးၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ရမွ ေပါင္းရတာမ်ိဳးဆိုတာ အားလုံးသိပါတယ္။ ဒီအတိုင္း လြယ္လြယ္ေပါင္း လိုက္လို႔ မရပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ေရွ႕မွာ မြန္ပါတီေတြ ေပါင္းစည္းေရး၊ ရခိုင္ပါတီေတြ ေပါင္းစည္းေရး အေတြ႕အႀကဳံ ေတြက ထင္ထင္ရွားရွား ရွိေနတာကို က်ေနာ္တို႔တေတြ သင္ခန္းစာယူရပါမယ္။

စိတ္ရင္းအမွန္အတိုင္း ေျပာရရင္ ပါတီေပါင္းစည္းေရးကို က်ေနာ္တို႔က လိုလားပါတယ္။ လိုအပ္ရင္ SNLD ပါတီကိုေတာင္ ဖ်က္သိမ္းၿပီး ေပါင္းနိုင္တယ္လို႔ ၂ဝ၁၄ က က်ေနာ္ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ က်ေနာ့္ပါတီဝင္ တခ်ိဳ႕ကေတာင္ က်ေနာ့္ကို စိတ္ခုသြားခဲ့ၾကေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ မဲဆႏၵရွင္ လူထုရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေပၚ အေျခ မခံဘဲ လူလည္က်တဲ့ ကလိမ္ကက်စ္ ပါတီေပါင္းစည္းေရးမ်ိဳးကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က သတိထား ေရွာင္ၾကဥ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို အျပစ္တင္လို႔ မရပါဘူး။

အခုေတာ့ အြန္လိုင္းမီဒီယာေတြမွာ ျငင္းခုန္ရန္ျဖစ္ေနတာေတြ အမ်ားႀကီး ေတြ႕ေနရတယ္။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္တို႔ SNLD က ေပါင္းစည္းေရးကို မလိုလားသလိုလို အေျပာမ်ားေနၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အထက္မွာ ဆိုခဲ့သလို SNLD ဆီကို ဘာစာမွ မေရာက္လာလို႔ ဒီကိစၥကို စဥ္းစားေဆြးေႏြး ဆုံးျဖတ္ထားတာ ဘာမွ မရွိပါဘူး။ CSSU ဥကၠဌ ဆီေတာင္ စာက မေရာက္ေသးဘူး။ အြန္လိုင္းမွာ ျမန္မာဘာသာနဲ႕ ထုတ္ျပန္ထားၿပီး ျဖစ္ေနၿပီ။ အားလုံးသိေအာင္ ျဖန႔္ေဝၿပီးေနၿပီ။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ဆီကို တရားဝင္ ဘာမွ ပို႔ေပးတာ မရွိပါဘူး။

SNLD ကို ဆဲေနၾကတာေတြလည္း ေတြ႕ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ဘာမွ တုန႔္ျပန္စရာ မရွိပါဘူး။ တကယ္ဆို နိုင္ငံေရးကို နားမလည္ဘဲ နားလည္တယ္လို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ထင္ေနလို႔ပါ။ အြန္လိုင္းေပၚမွာသာ လူႀကိဳက္မ်ားဖို႔ လုပ္တာကို တကယ့္ နိုင္ငံေရးလို႔ ထင္ေနၾကသူေတြကို ေျပာခ်င္တာက လက္ေတြ႕မွာ နိုင္ငံေရးဆိုတာ ေျပာေနၾကသလို မရိုးရွင္းပါဘူး။ ပါတီေတြ လုပ္သမွ်အားလုံးကို ျပည္သူထူထု မသိနိုင္ပါဘူး။ အခုလို အေရးႀကီးတဲ့ ပါတီေပါင္းစည္းေရးကိစၥမ်ိဳးမွာဆို လူထုကို အသိေပး ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္တယ္ဆိုတာ ပါတီဝင္ အခ်င္းခ်င္း၊ ပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြ အခ်င္းခ်င္း၊ မိတ္ဖက္ မဟာမိတ္ ပါတီေတြ အခ်င္းခ်င္း အဆင့္ဆင့္ ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းၿပီး ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတက် ေဆာင္႐ြက္ၿပီးမွ ထုတ္ျပန္ၾကရပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ကိုင္ေဆာင္႐ြက္ရတယ္ဆိုတာ မသိဘဲ ရမ္းေျပာေနလို႔ မရပါဘူး။ ရမ္းေျပာသမွ်ကို က်ေနာ္တို႔ လိုက္လုပ္ေနရရင္ “သားအဖႏွစ္ေယာက္နဲ႕ ျမည္းတစ္ေကာင္” ပုံျပင္ထဲကလို လိုက္လုပ္လို႔ မဆုံးေအာင္ ျဖစ္သြားေတာ့မွာေပါ့ဗ်ာ။

မူဝါဒ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း အေျခမခံပဲ အုတ္ေရာေရာ ေက်ာက္ေရာေရာ ေပါင္းစည္းေရး ဆိုတာမ်ိဳးက နိုင္ငံေရးမွာ ရလဒ္ေကာင္း မထြက္တတ္ပါဘူး။ ၂ဝ၁ဝ ကေန ၂ဝ၁၅ အထိ တာဝန္ယူခဲ့တဲ့လူေတြ ဘာလုပ္သြားသလဲ။ အခု က်ေနာ္တို႔ ဘာေတြလုပ္ေနသလဲ။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလမွာ သူတို႔ ဘာေတြ လုပ္ခဲ့သလဲ။ က်ေနာ္တို႔ ဘာေတြလုပ္ခဲ့သလဲ။ ဒါေတြကို ခ်ိန္ထိုးစဥ္းစားၾကည့္တာနဲ႕ ေပါင္းစည္းေရးအတြက္ ဘယ္ေလာက္ ဆက္လက္ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာ သိနိုင္ပါတယ္။

SNLD ပါတီကို မွတ္ပုံျပန္တင္ၿပီး လႈပ္ရွားလာရတာလည္း အဲဒီအျပဳအမူေတြကို ညွိႏွိုင္းေဆြးေႏြးလို႔ မရတဲ့ အေၾကာင္း တခ်က္ ပါပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ၂၉ ႏွစ္ေက်ာ္ ျဖတ္သန္းမႈထဲမွာ အသာေလး ႏႈတ္ဆိတ္ေနလိုက္႐ုံနဲ႕ သိန္းေထာင္ခ်ီတန္တဲ့ ပါမစ္ေတြကို လြယ္လြယ္ကူကူ ရနိုင္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ဖန္တီးလို႔ ရတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ မေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့ပါဘူး။ ယုံၾကည္ခ်က္နဲ႕ မူဝါဒကိုပဲ အဓိကထားၿပီး ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့လို႔ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ရွည္ေတြေတာင္ အက်ခံခဲ့ၾကရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ SNLD ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း ထိပ္သီးငါးေယာက္ေလာက္ကို ဆန္းစစ္ၾကည့္ပါ။ စာရိတၱ၊ ေငြေရး ေၾကးေရး၊ မူဝါဒဆိုင္ရာေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး မွတ္ေက်ာက္တင္ၿပီး စစ္ေဆးခံရဲပါတယ္။ ငအေတြလို႔ဘဲ ဆိုဆို သမိုင္းဆိုးနဲ႕ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဟာ “ဟိုတယ္ပိုင္ရွင္” မလုပ္နိုင္ပါဘူး။

ၿမိဳ႕နယ္ ဒါမွမဟုတ္ နယ္ေျမခြဲၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ ေျပာတဲ့ကိစၥက SNLD ပါတီမွာေတာ့ ဆုံးျဖတ္ထားတာ မရွိပါဘူး။ က်ေနာ့္တေယာက္တည္းရဲ႕ သေဘာထားေတာ့ ေျပာနိုင္ပါတယ္။ နယ္ေျမခြဲတာေတြ ၿမိဳ႕နယ္ခြဲတာေတြကို က်ေနာ္သေဘာမက်ပါဘူး။ ပါတီရဲ႕ အက်ိဳးကိုပဲ ၾကည့္တဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ လူထုရဲ႕ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္လိုက္တာလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ရွမ္းလူထုေတြကို ရွမ္းမဲပုံး တပုံးတည္းကိုပဲ မ်က္စိမွိတ္ မဲထည့္ခိုင္းသလို ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီမဲပုံးရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ကို မဲဆႏၵရွင္ေတြက မႀကိဳက္ရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ။ မႀကိဳက္လည္း မဲထည့္ရမွာလား။ ျပည္မက ပါတီႀကီးေတြကို မႀကိဳက္ဘဲ ေ႐ြးခ်ယ္ရေတာ့မလား။ တျခား ရွမ္းတေယာက္ကို ေ႐ြးစရာ မရွိခဲ့ရင္ သူတို႔ ဘာလုပ္ရမလဲ။ မနစ္နာဘူးလား။ အဲဒီ ရွမ္းတပါတီတည္းက လူထုအေပၚ ႀကိဳက္သလို စီမံသြားေတာ့မလား။

က်ေနာ္တို႔ဟာ ပါတီစုံစနစ္ကို လိုလားၿပီး တပါတီအာဏာရွင္စနစ္ကို မႀကိဳက္လို႔ ၁၉၈၈ တုန္းက တနိုင္ငံလုံး အုံႂကြ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာပါ။ အဲ့ဒီအတြက္ လက္ရွိအေျခအေနထိ ေရာက္လာနိုင္ခဲ့ၾကတာကို မေမ့သင့္ပါဘူး။ ဒါေတြကို ေမ့ၿပီး Multi-party System ကို အျပစ္တင္ေနၾကတယ္။ ပါတီေတြ မ်ားမွာကို ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ ပါတီေတြ မ်ားလို႔ မဲဆႏၵရွင္က ေ႐ြးစရာ ပိုမ်ားေတာ့ မေကာင္းဘူးလား။ လူထုက အမွားနဲ႕အမွန္ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ မရေတာ့ မနစ္နာေပဘူးလား။ တကယ္ေတာ့ ရွမ္းေတြဟာ ရွမ္းမဲပုံးကလြဲၿပီး တျခားမဲပုံး မထည့္ဘူး (မထည့္ရဘူး) ဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚက လူထုကို ေစာ္ကားတာပဲ ျဖစ္တယ္။ လူထုရဲ႕ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္တားဆီးတာပဲ ျဖစ္တယ္။ ရွမ္းပါတီေတြက မဟုတ္ မမွန္လို႔ လူထုက အားကိုးမရရင္ ျပည္မက ပါတီကို သူတို႔ အားကိုးမွာပဲ။ ဒါက တရားတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ တကယ့္ တာဝန္ကေတာ့ ကိုယ္တိုင္က မွန္ကန္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ႕ မွန္ကန္တဲ့ ေပၚလစီေတြကို ရွမ္းပါတီေတြ ကိုယ္တိုင္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ေနဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ မမွန္မကန္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ႕ လူထုရဲ႕ ဆႏၵမဲကို ရယူဖို႔ မႀကိဳးစားသင့္ပါဘူး။

လူထုက သူတို႔ပိုင္တဲ့ ဆႏၵမဲကို သူတို႔ဖာသာ အမွား/အမွန္ ၊ အက်ိဳး/အျပစ္ ဆုံးျဖတ္ၿပီး မဲထည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွသာလွ်င္ က်ေနာ္တို႔ ရွမ္းပါတီေတြအေနနဲ႕ လူထုအတြက္ အမွန္တကယ္ က်ိဳးက်ိဳးႏြံႏြံ ႀကိဳးစား လုပ္ကိုင္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မဟုတ္မမွန္တာ မလုပ္ရဲေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟုတ္တာ မွန္တာကို ႀကိဳးစားလုပ္ကိုင္ခဲ့တဲ့ နိုင္ငံေရးသမား မွန္သမွ်ဟာ လူထုမဲကို ရနိုင္မွာပါ။ လူထုမဲကို အေမြခြဲသလို မဲဆႏၵနယ္ေတြ ခြဲမွ၊ ၿမိဳ႕နယ္ေတြခြဲမွ မဲရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

မမွန္မကန္လုပ္တဲ့လူေတြသာလွ်င္ ၿပိဳင္ဖက္ကို မထားခ်င္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္ကိုင္ သူေတြကေတာ့ စိတ္ပူစရာ မရွိပါဘူး။ လူထုက မအပါဘူး။ အေတြ႕အႀကဳံ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ သူတို႔ မွန္မွန္ကန္ကန္ ေ႐ြးခ်ယ္တတ္ပါတယ္။ ၂ဝ၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ျပန္ၾကည့္ပါ။ လူထုက ဆုံးျဖတ္တတ္ခဲ့တာေတြ ေတြ႕နိုင္ပါတယ္။ လူထုကို လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးရပါမယ္။ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ ေပးရပါမယ္။ လူထုကို အက်ိဳးျပဳေနရင္ ကိုယ့္ကို ေ႐ြးခ်ယ္မွာပဲ။ လူထုအက်ိဳး ဘာမွ မလုပ္ကိုင္ဘဲနဲ႕ေတာ့ လူထုမဲကို အေခ်ာင္မရနိုင္ပါဘူး။

ေကာင္းမြန္မွန္ကန္တဲ့ အလုပ္အေကြၽးျပဳမႈေတြ ရွိေနရင္ က်ေနာ္တို႔ ရွမ္းပါတီေတြ အေနနဲ႕ ျပည္မက ပါတီႀကီးေတြကိုလဲ ေၾကာက္စရာ မရွိပါဘူး။ လူထုက နားလည္ၿပီးသားမို႔ ကိုယ့္ကို ဆႏၵမဲေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို က်ေနာ္ အၿမဲေျပာတဲ့ စကားတခြန္းရွိပါတယ္။ ကိုယ္က လူထုကို ခ်ျပတယ္ ဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္း ဘယ္ေတာ့မွ မသုံးပါနဲ႕ ။ လူထုကို တင္ျပတယ္ဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကိုပဲ သုံးဖို႔ အၿမဲသတိေပးထားပါတယ္။

ဒါဆိုရင္ ရွမ္းျပည္ညီၫြတ္ေရးက ဘယ္လို ဆက္သြားမွာလဲ။ CSSU ကို ဖြဲ႕စည္းထားတာ ရွမ္းျပည္ညီၫြတ္ေရးအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသူ ရွမ္းျပည္သား အားလုံး ညီၫြတ္ေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ရွမ္းေတြ ညီၫြတ္ေရးလုပ္ၿပီးရင္ ရွမ္းျပည္သားညီၫြတ္ေရးကို ဆက္လုပ္ဖို႔ ရည္႐ြယ္ပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းနိုင္တဲ့ ေနရာ platform ရွိေနဖို႔ လိုပါတယ္။ ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းနိုင္တဲ့ေနရာရွိေနရင္ ျပႆနာ အႀကီးႀကီးေတြကို ေရွာင္လြဲနိုင္မယ္လို႔ ယူဆထားလို႔ပါ။

ရွမ္းျပည္နယ္မွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသူ ရွမ္းျပည္သား ညီၫြတ္ေရးဟာလည္း ျပည္ေထာင္စုႀကီးကို အေထာက္အကူျပဳဖို႔ လိုပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုနဲ႕ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီးေတြဟာ အျပန္အလွန္ ေက်းဇူးျပဳေနဖို႔ လိုပါတယ္။ တခုတည္းက ခြၽန္ထြက္ေနလို႔ မရပါဘူး။ တခုတည္းက ေကာင္းေနလို႔ မရပါဘူး။ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးျပဳေနမွ အခု ႀကိဳးစားေနတဲ့ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရးလို ကိစၥေတြ၊ ျပည္တြင္းစစ္ ရပ္စဲေရးကိစၥေတြဟာ အဆင္ေျပသြားနိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(စိုင္းညြန္႔လြင္သည္ ရွမ္း တိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ုပ္ (SNLD) ပါတီ၏ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးျဖစ္သည္။)

နိုဝင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔ ဧရာဝတီတြင္ ေဖာ္ျပ။ (Link)

Thursday, 28 September 2017

Trip of Siem Reap
“စီယမ္ရိဗ္” ခရီးစဥ္ အမွတ္တရ

ကၽြန္ေတာ္ဟာ ခရီးသြားစာေပေတြ အေရးေကာင္းလွတဲ့ ဆရာသိန္းေဖျမင့္ နဲ႔ ဆရာ ျမသန္းတင့္ တို႔ကို အားက်တာလဲ ပါပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္အျမင္ေတြကို မွတ္တမ္းတင္ထားခ်င္ခဲ့တာလည္း တစ္မ်ိဳး ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မွတ္တမ္းလိုလို  ခရီးသြားေဆာင္းပါးလိုလိုနဲ႔   ဒီစာစုကို ေရးသားျဖစ္လိုက္တာပါဘဲ။
CPCS ဆိုတဲ့ အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုက ကၽြန္ေတာ့ကို Transformative Peace Leadership ေဆြးေႏြးပဲြ ႏွစ္ရက္တာ အစီအစဥ္နဲ႔ ကေမၺာဒီးယားႏိုင္ငံက Siem Reap ၿမိဳ႕ကေလးကို လာဖို႔ ဖိတ္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ လဲ မေရာက္ဖူးတ့ဲ ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနတဲ့အျပင္ killing field  ရုပ္ရွင္ေမြးဖြားရာ ။ မင္းသားႀကီး သီဟာႏုတို႔ ၊ ေတာ္လွန္ေရးသမား “ ပိုေပါ့ ” တို႔ ေခါင္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ႏိုင္ငံ ၊ ခမာနီတို႔ရဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးနယ္ေျမစတဲ့ ေက်ာ္ၾကားလွတဲ့ ႏိုင္ငံကို ေရာက္ဖူးခ်င္ခဲ့တယ္။ ကမၻာေက်ာ္ Angkor Wat ဘုရားေက်ာင္းႀကီးဆီကို ေရာက္ႏိုင္မဲ့ အခြင့္အေရး တစ္ခုလဲ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္လိုမွ မျငင္းဆန္သင့္တဲ့ အေျခအေနေတြပါဗ်ာ။
ဝမ္းသာအားရနဲ႔ဘဲ အဲဒီေန႔ရက္ေတြအတြက္ ကၽြန္ေတာ့္ အခ်ိန္ေတြကို ခ်န္ထားခဲ့တယ္။  4th September 2017  to  7th September 2017 အထိ စုစုေပါင္း အသြား အျပန္ခရီးအတြက္ ႏွစ္ရက္နဲ႔ ေဆြးေႏြးပဲြႏွစ္ရက္ သတ္မွတ္ထားခဲ့တယ္။   ဒီၾကားထဲက ကၽြန္ေတာ့္ခရီးစဥ္ေတြထဲမွာ 8th September 2017 ေန႔ ကၽြန္ေတာ္က ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ကို အေရာက္သြားရမဲ့ အစီအစဥ္က မူလရွိၿပီးသား ျဖစ္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ 7th ေန႔ ရန္ကုန္ျပန္ၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔ 8th ေန႔ကို ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ကို ျပန္ထြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေသခ်ာစဥ္းစားလိုက္ေတာ့ ရန္ကုန္ကိုမျပန္ဘဲ အဲဒီ Siem Reap ၿမိဳ႕မွာဘဲ တစ္ရက္ပိုၿပီး ေနထိုင္ ၊ လည္စရာ ရွိတာ လည္ၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔မွာမွ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ကို တိုက္ရိုက္သြားလိုက္တာက ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ တစ္ေန႔တာ လည္ပတ္ခ်ိန္ရဖို႔ အခြင့္အေရးတစ္ခု ျဖစ္လာတယ္။ ဒါနဲ႔ဘဲ ကိုယ့္စရိတ္နဲ႔ကိုယ္ တစ္ရက္တာ ဆက္ေနဖို႔ ဆုံးျဖတ္ လိုက္ပါတယ္။
တကယ္တမ္း ခရီးစဥ္ကို စီစဥ္လိုက္ေတာ့ CPCS က တာဝန္ခံေတြက ကားတစ္စီး စီစဥ္ေပးတာေတြ ၊ guide တစ္ေယာက္စီစဥ္ေပးတာေတြေၾကာင့္ အေတာ္ကို အဆင္ေျပသြားခဲ့ရပါတယ္။  တကယ္လို႔သာ မူလက စိတ္ကူး အတိုင္း ကိုယ့္အစီအစဥ္နဲ႔ကိုယ္ တစ္ေယာက္ထဲသြားလည္ျဖစ္လိုက္ရင္ေတာ့ ေသၿပီဆရာလို႔ ေအာ္ရမွာ ေသခ်ာ ပါတယ္။ ရွင္းျပေပးမဲ့လူလည္း မရွိလို႔ ဘာကိုမွလည္း နားလည္သေဘာေပါက္ဖို႔ မရွိႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။  က်ယ္ျပန္႔ၿပီး ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ လည္စရာ အေနအထားေတြကို ရသေလာက္အခ်ိန္မွာ စနစ္တက် လည္ပတ္ဖို႔ဆိုတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ မဟုတ္ပါဘူး ။

တကယ္ စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတဲ့ ခရီးစဥ္ကို စက္တင္ဘာလ ၇-ရက္ေန႔ မနက္ ေျခာက္နာရီခဲြမွာ စတင္ ခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ကို လိုက္ပို႔တဲ့ လမ္းျပနာမည္က Mot Samnang လို႔ ေခၚပါတယ္။ အသက္သုံးဆယ္ ေက်ာ္အရြယ္ အမ်ိဳးသားေလးမို႔ အဆင္ေျပလွပါတယ္။ သူကဘဲ ခရီးစဥ္ကို အစ-အဆုံး ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့အျပင္ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းေတြကိုလဲ ရွင္းျပခဲ့တာမို႔ အေတာ္အဆင္ေျပခဲ့ပါတယ္။
Angkor Wat ဘုရားေက်ာင္းႀကီးဆိုတာ ကမၻာေက်ာ္ပါ။ လူသိမ်ားတဲ့ ခရီးသြားေနရာပါ။ ၁၂-ရာစု ေစာေစာပိုင္းမွာ ခမာေတြက ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္းႀကီးအေနနဲ႔ တည္ေဆာက္ခဲ့တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပုဂံဘုရားေတြက ၁၁-ရာစုမို႔ ေခတ္ၿပိဳင္လို႔ ေျပာႏိုင္မယ္ ထင္ပါတယ္။  ေဘးပတ္လည္မွာ မႏၱေလးနန္းၿမိဳ႕လိုဘဲ က်ံဳးပတ္လည္နဲ႔ ကာရံထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားေက်ာင္းဆိုေပမဲ့ က်ံဳးပတ္လည္နဲ႔ လုံျခံဳေရးလုပ္ထားတာကေတာ့ အ့ံၾသစရာ တစ္ခုပါဘဲ။  လမ္းျပရဲ႕ ေျပာျပခ်က္ကေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ဗီယက္နမ္ဖက္က လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးရဲ႕ ရန္ကို ကာကြယ္ဖို႔လုပ္ထားတာလို႔ ေျပာျပပါတယ္။
အလြန္ႀကီးက်ယ္လွပၿပီး ဆန္းက်ယ္တဲ့ အမြန္းအေျပာက္ေတြနဲ႔ မြမ္းမံထားတဲ့ ဟိႏၵဴဘုရားေက်ာင္းႀကီးကို ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ ဗုဒၶဘာသာဘုရားေက်ာင္းအျဖစ္ေျပာင္းလဲ ခဲ့တယ္လို႔လည္း ရွင္းျပပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ့္မ်က္စိ ထဲမွာေတာ့ ႀကီးမားလွတဲ့ သဲေက်ာက္တုံးေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အေဆာက္အဦ ဆီက မခြါႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။
အားလုံးကို သဲေက်ာက္တုံးေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တံခါးေပါက္ေတြ ၊ ျပဴတင္းေပါက္ေတြ မွာ ထည့္ထားတဲ့ ပြတ္လုံးေတြကအစ သဲေက်ာက္တုံးေတြနဲ႔ ထုလုပ္ထည့္သြင္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။  အစစအရာရာ အားလုံးဟာ သဲေက်ာက္တုံးေတြနဲ႔ဘဲ ထုလုပ္ထားတာကေတာ့ အေတာ္ကိုထူးျခားတယ္လို႔ ေျပာရမယ္ထင္ပါတယ္။
စုလစ္မြမ္းခၽြန္ေတြ ၊ ကႏႈတ္ပန္းေတြ အားလုံးဟာ ေက်ာက္သားကိုဘဲ ထြင္းထုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။   တစ္ခ်ိဳ႕ သဲေက်ာက္နံရံခ်ပ္ႀကီးေတြအေပၚမွာ အဲဒီေခတ္က လူေနမႈပုံစံေတြ ၊ ဇာတ္လမ္းေတြကို ပုံေတြနဲ႔ ထြင္းထုထားတာ လည္း ကမၻာေက်ာ္ေလာက္တဲ့ လက္ရာလို႔ ေျပာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ Angkor Wat ဘုရားေက်ာင္းအေၾကာင္းကေတာ့ ေျပာမဆုံးေပါင္ ေတာသုံးေထာင္ ေျပာလို႔ကုန္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။  ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္ေလာက္ဘဲ ႏွံ႔စပ္ေအာင္ေရးလဲ Wikipedia ေလာက္ စံုေအာင္ ေဖၚျပႏိုင္မယ္ မဟုတ္ပါ ဘူး။  အခု ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းေတြက ကၽြန္ေတာ္ျမင္ခဲ့တဲ့ ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္ကူးေတြကိုဘဲ အဓိကထားေျပာ ခ်င္တာပါဘဲ။
နာမည္ႀကီးလွတဲ့ ဘုရားေက်ာင္းမို႔ ေရာက္ျဖစ္ေအာင္သြားခဲ့တယ္။ အလယ္ဗဟိုက ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးေပၚကို တက္ျဖစ္ေအာင္ တက္ခဲ့တယ္။ ဘာကို သတိထားမိလဲဆိုေတာ့ တက္ဖို႔ ေလွခါးကို တကယ့္မူရင္းေလွခါးအေပၚမွာ သတ္သတ္ထပ္ထိုးထားတာပါဘဲ။  တကယ္လို႔သာ မူလေလွခါးက တက္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္သူမွ တက္ႏုိင္မယ္ မထင္ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ မူလေလွခါးဟာ ၇၅-ဒီဂရီေလာက္ မတ္ေစာက္ေနလို႔ဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။
















ဒီေလာက္ေတာင္ မတ္ေစာက္ေနေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္တက္မလဲ လို႔ လမ္းျပကို ေစာဒကတက္လိုက္မိေတာ့ သူက ေျခေရာလက္ေရာ သုံးၿပီးတက္ရတဲ့ပုံမ်ိဳးကို လုပ္ျပပါတယ္။ ကုပ္ကပ္တြယ္တက္ရတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးနဲ႔ တက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆို အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္သူေတြ ၊ မိန္းမေတြ ၊ ခေလးေတြ ၊ မသန္စြမ္းသူေတြ တက္ဖို႔ကေတာ့ ဘယ္လိုမွ အဆင္မေျပာတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ တမင္သက္သက္ကို လုပ္ထားတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဘာအေၾကာင္းလဲ ဆိုတာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လဲ မေျပာတတ္ပါဘူး။ ေဘးရန္တစ္ခုခုကို ကာကြယ္ထားတာလား။ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ခုခု တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို ကန္႔သတ္ထားခ်င္ခဲ့တာလားေတာ့ မသိပါဘူး။
ေလွခါးေတာ့ လုပ္ထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ လြယ္လြယ္ကူကူတက္မရေအာင္လည္း လုပ္ထားျပန္တယ္။
ကၽြန္ေတာ္ တို႔ဆီက ကန္ထရိုက္တိုက္ေတြ ေဆာက္ေတာ့ ေနာက္ေဖးမွာတပ္တဲ့ အေရးေပၚေလွခါးေတြကို မ်က္လုံးထဲမွာ ေျပးျမင္ လိုက္မိတယ္။

ထြင္းထုထားတဲ့ ပုံေတြ ၊ ကႏုတ္ေတြအမ်ားႀကီးထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္ သတိထားမိတဲ့ အရုပ္ကို လက္ညိွဳးထုိးျပ ေတာ့ လမ္းျပမ်က္ႏွာပ်က္သြားပါတယ္။ ကေခ်သည္မိန္းမပုံေတြလို႔ လမ္းျပက ေျပာျပပါတယ္။ ေထာင့္ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမွာ ထြင္းထုထားတာပါ။  ထူးတာက ဘယ္သူေတြမွန္း မသိရတဲ့ လူေတြက ကိုင္တြယ္ပြတ္သပ္သြားၾကလို႔ အဲဒီအရုပ္မရဲ႕ ႏို႕ႏွစ္ဖက္ဟာ မဲေျပာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္က လမ္းျပ Mot Samnang ကို ရွင္းျပပါတယ္။ ဒို႔ ျမန္မာထဲက မႏၱေလးၿမိဳ႕မွာ မင္းတို႔ ကေမၺာဒီးယား က ေၾကးရုပ္ႀကီးေတြ ရွိတယ္။ ထိုင္းေတြက စစ္ႏိုင္ၿပီး ယူလာတာ။ အဲဒါကို ျမန္မာေတြက စစ္ႏိုင္ေတာ့ ထုိင္းဆီကေန ျမန္မာကို ယူေဆာင္လာခဲ့တာ။ အခုထိ ရွိေနတုန္းဘဲ။ ျမန္မာေတြက သူတို႔ဗိုက္နာရင္ အဲဒီအရုပ္ေတြရဲ႕ ဗိုက္ကို လာပြတ္ၾကတယ္။ ရင္ဘတ္နာရင္ ေၾကးရုပ္ရင္ဘတ္ကို လာပြတ္ၾကတယ္။ ေရာဂါေပ်ာက္တယ္လို႔ ယုံၾကည္ၾကတယ္။ 
အခု ဒီကေခ်သည္မိန္းမေတြရဲ႕ ရင္သားေတြကို လူေတြကိုင္သြားၾကတာလဲ အဲဒီလို သေဘာမ်ားလားလို႔ ေမး ၾကည့္္ေတာ့ သူက ေခါင္းခါပါတယ္။ ဘာမွလဲ ဆက္မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ သေဘာေပါက္သြားပါတယ္။ ဆိတ္ကြယ္ရာမွာ လူေတြ ေဖါက္ျပန္တတ္ပုံမ်ား    သဲေက်ာက္မွာ ထြင္းထုထားတဲ့ ကေခ်သည္အရုပ္မေတြေတာင္ အလြတ္မေပးၾကပါကလား။  အဲဒီလို မဲေျပာင္ေနတဲ့ ကေခ်သည္အရုပ္မေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။
Angkor Wat ဘုရားဆီကို လာတဲ့ ဧည့္သည္ေတြဟာ တစ္ႏွစ္ကို ႏွစ္သန္းေက်ာ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အခုဆိုရင္ သုံးသန္းေက်ာ္လာႏိုင္ေအာင္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ ႀကိဳးပမ္းေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီေလာက္မ်ားမွေတာ့ ေဖါက္ျပန္တဲ့လူေတြလဲ အေတာ္မ်ားမ်ားပါလာႏိုင္တယ္လို႔ဘဲ ယူဆလိုက္မိပါေတာ့တယ္။

Angkor Wat ဘုရားေက်ာင္းႀကီးဟာ လူေတြမ်က္စိေအာက္က ႏွစ္ေပါင္းေလးရာေက်ာ္ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ့ၿပီးမွ ျပန္ေတြ႕ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ေနထိုင္ခဲ့တဲ့လူေတြ ဘယ္လိုေပ်ာက္သြားၾကသလဲ။ ဘယ္ကို ေျပာင္းသြား ၾကသလဲဆိုတာ အခုထိ ေျခရာခံေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။  လူသူနဲ႔ ကင္းေဝးေနခဲ့တဲ့ကာလေတြမွာေတာ့ သဘာဝ ေဘးအႏၱရာယ္ ကလဲြရင္ ဘာမွမရွိေလာက္ပါဘူး။ ခုလို လူေတြနဲ႔ ျပန္နီးစပ္လာေတာ့ သဲေက်ာက္ရုပ္ ကေခ်သည္ အရုပ္မေတြ ဒုကၡေရာက္ရတာကို စဥ္းစား မိၿပီး ျပဳံးရပါေသးတယ္။





ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးရဲ႕ တစ္ေနရာမွာေတာ့ ထင္မွတ္မထားတဲ့ ျမန္မာစာစု တစ္စုကို ေက်ာက္နံရံမွာ ထြင္းထု ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ စာကို ဖတ္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ၁၂၈၈ ခုႏွစ္က ထိုးထားတာ အခုဆိုရင္ ၉၁-ႏွစ္ ရွိခဲ့ၿပီဆိုတာ သိလိုက္ရတယ္။ ပိုၿပီးထူးတာက အဲဒီစာမွာပါတဲ့ လုံးကုႏၷ ဆိုတာပါဘဲ။  ရွမ္းအဖိုးႀကီးေတြကို “လုံး”  ဆိုၿပီး တပ္ေခၚၾက ပါတယ္။ ပတၱေပါင္ၿမိဳ႕က လုံးကုႏၷ ဆိုတဲ့ ရွမ္းအဖိုးႀကီးပါ။  ပတၱေပါင္ၿမိဳ႕ဆိုတာကေတာ့ ဘယ္မွာလဲ ကၽြန္ေတာ္ မသိပါဘူး။
ကၽြန္ေတာ့္ ဦးေလးဟာ ၁၉၅ဝ ေက်ာ္ေလာက္မွာ ဘန္ေကာက္ ၊ ကလကတၱား ၊ ပိုင္းလင္း ဆိုတဲ့ၿမိဳ႕ေတြကို လွည့္သြားၿပီး အေရာင္းအဝယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ေက်ာက္ကုန္သည္ တစ္ဦးပါ။  သူတို႔အဖဲြ႕ေတြက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၊ စမ္းေခ်ာင္းမွာ ေနတဲ့ ရွမ္းအုပ္စုေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က ရွမ္းလမ္းဆိုတာ ရွမ္းေတြအမ်ားႀကီးေနခဲ့တဲ့ သေဘာပါ။ ဦးဂြယ္လမ္းမွာ ရွိခဲ့တဲ့ ရွမ္းအသင္းတိုက္ကို ကၽြန္ေတာ္ငယ္ငယ္က အေဖနဲ႔ လိုက္သြားဖူးလို႔ မွတ္မိေနပါေသးတယ္။
အဲဒီ စမ္းေခ်ာင္းက ရွမ္းေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့္လိုဘဲ ဗမာနာမည္ေပးထားၾကတာ မ်ားပါတယ္။ သူတို႔တေတြဟာ အခု ကေမၺာဒီးယား “ပိုင္းလင္း” ေဒသမွာ ေက်ာက္လာတူးသလို ေက်ာက္အေရာင္းအဝယ္လုပ္ၾကပါတယ္။ အေျခခ် ေန ထိုင္သူေတြလည္း အေတာ္မ်ားတယ္လို႔ ဦးေလးက ေျပာျပဖူးပါတယ္။ စမ္းေခ်ာင္းက ရွမ္းေတြဟာ အဲဒီ ပိုင္းလင္းေဒသ ကို အကုန္ေျပာင္းသြားၾကသလားလို႔ေတာင္ ထင္မွတ္ရပါသတဲ့။  လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေလာက္က ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာ နာမည္ႀကီး ေက်ာက္သူေဌးႀကီး ဦးရိုးထင္း ဆိုတာ ရွိခဲ့တယ္။ တကယ့္နာမည္က ဦးမ်ိဳးတင့္ လို႔လဲ ဆိုၾကပါတယ္။ သူလဲ ဘဲ ပိုင္းလင္းေဒသမွာ ႀကီးပြါးခဲ့တာလို႔ သိရပါတယ္။ ရွမ္းေတြက အဲဒီေဒသကို “ေမာ္ဖိုင္းလိုင္း” လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ မီးလင္းတဲ့တြင္း လို႔ရပါတယ္။  Mot Samnang ကို ကၽြန္ေတာ္ရွင္းျပေတာ့ အေတာ္ကို အ့ံအားသင့္ေန ပါတယ္။ ပိုင္းလင္းေဒသကိုလဲ သူက ဂူးဂဲေျမပုံမွာ ရွာၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ကို ျပပါတယ္။
အဲဒီအေၾကာင္းေတြ ေျပာျပေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္က Guide ျပန္ျဖစ္သြားေတာ့တာေပါ့ ။

၁၂၈၈ ခု ။ ဏယုံလၦဳပ္ ၁ ရက္ စေနေန႔ ပတၱေပါင္ၿမိဳ႕ေန လုံးကုႏၷ ။ ဇနီး မအိမ္ ၊ တူမ မယ္က်င္ ။ ေမါင္ထြန္းလူ ဇနီး မယ္ဆစ္ ။ သားေမါင္ထြန္းစိန္ ။ သမီး မသိမ္းခင္။





Angkor Tom ဆိုတဲ့ ဘုရားကိုလဲ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဝင္ဝတံတားမွာ ေျမြႀကီးတစ္ေကာင္ကို လူ ၅၄ ေယာက္က  တန္းစီၿပီး မထားတဲ့ပုံ တစ္ဖက္ တစ္ခ်က္စီမွာ ထုလုပ္ထားပါတယ္။ ၅၄ ဆိုတာ ေပါင္း လို္က္ရင္ ( ၉ )  ဂဏန္းျဖစ္တယ္လို႔ လမ္းျပကေျပာျပပါ တယ္။  အထဲကို ေရာက္ၿပီး ဘုရားကိုသြားေတာ့လဲ မ်က္ႏွာပုံ ေလးခုစီပါတဲ့ ပုထိုးေတာ္က စုစုေပါင္း ၅၄-ခုလို႔ေျပာျပန္ပါတယ္။  ၅၄ ဆူကို မ်က္ႏွာေလးခုဆီနဲ႔ ေျမွာက္ၾကည့္လိုက္ရင္ ၂၁၆ ရပါတယ္တဲ့။ အဲဒါေတြ ေပါင္းလိုက္ရင္လဲ  ၉ - ဂဏန္း ရျပန္ပါသတဲ့။   ကိုးနဝင္းဘုရား ျဖစ္ပါတယ္။ ဟိႏၵဴ ယဥ္ေက်းမႈ လား ၊ ဗုဒၶယဥ္ေက်းမႈ လားေတာ့ မသိပါဘူး။  
၉ ဂဏန္းကို ႀကိဳက္ၿပီး  ၉-ရက္ေန႔ ၉-နာရီမွာ ကိုယ္စားလွယ္ေပါင္း ၇ဝ၂-ေယာက္နဲ႔ စခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသားညီလာခံကို ျပန္သတိရမိပါေသးတယ္ဗ်ာ ။
ဒါေပမဲ့လဲ သခၤါရ တရားကိုေတာ့ မေက်ာ္လြန္ႏိုင္ဘူးဆိုတာ အဲဒီမွာ ပ်က္စီးေနတဲ့ အပ်က္အစီးပုံႀကီးေတြက ျပသေနတာမို႔  သံေဝဂတရား ပြါးမ်ားမိပါေသးတယ္။








ညဖက္ေရာက္ေတာ့ တစ္ေယာက္ထဲ ညေစ်းကို ညစာထြက္စားပါတယ္။  အကင္ဆိုင္တစ္ဆိုင္မွာ ကင္းၿမီး ေကာက္ ၊ ပင့္ကူ ၊ ေျမြ စတဲ့အေကာင္ေတြကို တုတ္ထုိးကင္ေရာင္းေနတာေတြ႕လို ဓါတ္ပုံတစ္ပုံ ရိုက္ခဲ့ပါတယ္။





ကေမၺာဒီးယားတစ္ႏိုင္ငံလုံးက Angkor Wat ဘုရားေက်ာင္းနဲ႔ လုပ္စားေနၾကတာပါ။ သူတို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ အလံမွာေတာင္ ဘုရားေက်ာင္းပုံထည့္ထားတာကို ၾကည့္ရင္ သိသာလွပါတယ္။  Siem Reap  တစ္ၿမိဳ႕ ထဲမွာတင္ ဟိုတယ္ေတြခ်ည္း ရွစ္ရာေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။  ေငြေၾကးဆိုရင္လဲ ေဒၚလာဘဲ သုံးပါတယ္။ ေဒၚလာနဲ႔ဘဲ ႏႈန္းကိုေရးထားပါတယ္။ သူတို႔ေငြက တစ္ေဒၚလာနဲ႔လဲရင္ ၄ဝဝဝ ရပါသတဲ့။ ေငြေဖါင္းပြႏႈန္းျမင့္တယ္လို႔ ဆိုရပါမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တည္းတဲ့ ဟိုတယ္ကေနၿပီး ညေစ်းကို သုံးဘီးဆိုင္ကယ္ငွါးစီးတာ ႏွစ္ေဒၚလာေပးရပါတယ္။ ဘီယာတစ္ခြက္ ဆင့္ငါးဆယ္ ဆိုေတာ့ ေစ်းသိပ္မႀကီးဘူးလို႔ ေျပာရမွာပါ။
ၿမိဳ႕ထဲကုိ တစ္ပတ္လွည့္ေမာင္းခိုင္းၿပီး ေလၽွာက္ၾကည့္ေတာ့ သူတို႔သာမန္ အရပ္သားအိမ္ေတြက ေမာ္လၿမိဳင္ ဖက္က မြန္အိမ္ေတြလိုမ်ိဳး ေျခတန္ရွည္ ရွည္ေျမာေျမာပုံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။  မြန္ခမာ မ်ိဳးဆက္ေတြမို႔ တူတာျဖစ္ႏိုင္ ပါတယ္။ စကားေျပာတဲ့ ေလသံလဲ အေတာ္တူပါတယ္။ ဆရာႏိုင္ဟံသာကို ေမးၾကည့္ေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕စကားလုံးေတြ တူပါတယ္တဲ့။ ဒါေပမဲ့ ေသေသခ်ာခ်ာ စကားေျပာၾကည့္ေတာ့လဲ သေဘာမေပါက္ၾကပါဘူးတဲ့။
သုံးဘီးဆိုင္ကယ္သမား ၊ ဟိုတယ္တံခါးေပါက္ေစာင့္ ၊ လမ္းျပ  Samnang ၊ ကားေမာင္းတဲ့ ကားသမား တို႔ကို စပ္စုၾကည့္ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔ အစိုးရအေပၚ ဘယ္လိုျမင္သလဲ။ လူထုေထာက္ခံမႈ ရွိသလားလို႔ ေမးေတာ့ တစ္ေယာက္ မွ ေထာက္ခံတာကို မေျပာပါဘူး။ မႀကိဳက္ၾကတဲ့ သေဘာပါဘဲ။  သူတို႔ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္က သူမႀကိဳက္ရင္ အကုန္တြယ္တတ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။  
ျမန္မာျပည္မွာ ျမန္မာတိုင္းမ္ ဂ်ာနယ္လာထုတ္တဲ့ ၾသစီႏိုင္ငံသား ဒန္ကေလ ဟာ ျမန္မာျပည္ထက္အရင္ ေစာၿပီး ကေမၺာဒီးယားမွာ အဂၤလိပ္သတင္းစာ ဖႏြန္းပင္တိုင္းမ္ ကိုထုတ္ေဝခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ သတင္းစာ အေျခအေနေကာင္းသလားလို႔ ကၽြန္ေတာ္က စပ္စုၾကည့္လိုက္ေတာ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စီယမ္ရိဗ္ၿမိဳ႕ ေရာက္တဲ့ေန႔မွာဘဲ ပိတ္သိမ္းလိုက္တယ္လို႔ ေဒသခံတစ္ေယာက္က ကၽြန္ေတာ့္အေမးကို ျပန္ေျဖခဲ့ပါတယ္။  ဘာျဖစ္လို႔လဲလို႔ ဆက္ေမးလိုက္ေတာ့ အစိုးရကို ေဝဖန္တာမ်ားလို႔ ဆိုၿပီးေျပာျပပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္လဲ ဘာမွ ဆက္မေမးလိုက္ေတာ့ပါဘူး။